Geschreven door: Jaïr en Julie

In gesprek met Jaïr-Hu-A-Sang van Sociaal Cement:

Bij Studio 52nd zien wij onze voorstellingen altijd als gespreksstarter. Theater is bij ons een middel om te ervaren, na te denken en met elkaar gedachtes uit te wisselen. Dat is waarom onze manier van werken aansluit bij die van Sociaal Cement en zo lag het voor de hand om onze methodes samen te voegen en te onderzoeken wat wij van elkaar kunnen leren.

De pilot van deze samenwerking is inmiddels achter de rug en we gaan in gesprek met Jaïr Hu-A-Sang van Sociaal Cement om te reflecteren.

“Sociaal Cement is een organisatie die projecten organiseert voor jongeren en om burgerschap te versterken, identiteit te ontdekken en dat doen wij eigenlijk met best wel brede doelgroep aan jongeren”, vertelt Jaïr.

Zelf werkt hij het meest met jongeren uit het voortgezet speciaal onderwijs, maar er zijn ook projecten voor jongeren van het MBO, en werken ze aan het versterken van burgerschap en communitybuilding op wooncomplexen voor statushouders en jonge starters. Ze ontwikkelen trajecten van verschillende looptijden die heel erg gebaseerd zijn op wat er nodig is op een bepaalde plek en bij een bepaalde groep.

Minder durven dromen
“Orion Amstel, waar ik dan het meest werkzaam ben, is eigenlijk een school die trauma sensitief onderwijs biedt. De leerlingen hebben vaak te maken gehad met trauma's en dat leidt tot gedragsproblemen. Dat vraagt een andere benadering vanuit professionals.

Ze hebben vaak net iets meer moeite met vertrouwen, hebben baat bij kleinere klassen en veel contact met de eigen mentor.”

Jaïr vertelt ook dat deze groep extra ondersteuning nodig heeft bij het vinden van hun eigen identiteit en intrinsieke motivatie. Hij ziet dat hun leefwereld vaak kleiner is dan die van jongeren op het reguliere onderwijs en vindt het belangrijk om hun wereld iets groter te maken:

“Ze krijgen best veel negativiteit mee vanuit hun eigen omgeving. Dat maakt dat ze minder durven dromen dan de meeste andere jongeren. Dat vind ik jammer en daar zit de reden waarom we dit werk doen.”

De raakvlakken tussen onze organisaties
Jaïr ziet ook de aansluiting met het werk van Studio 52nd:

“Waar ik raakvlakken zie tussen onze organisaties is bij de focus op identiteitsvorming en meningsvorming”, vertelt Jaïr. “En daarnaast de focus op maatschappelijke onderwerpen. Jullie maken eigenlijk maatschappelijke thema's heel bespreekbaar en beeldend. En in principe doen wij dat ook, alleen op een hele andere manier.”

“Deze kids hebben over het algemeen in kleinere concentratieboog. En ja, in de jaren dat ik met ze werk, heb ik gemerkt dat creatieve werkvormen beter werken, omdat die heel erg belevingsgericht zijn.”

Ongemak als opening
Studio 52nd en Sociaal Cement hebben samengewerkt rondom de voorstelling (On)schuld, over opgroeien met minder dan genoeg geld. Twee klassen zagen de voorstelling met aansluitend een gesprek volgens de methode van Sociaal Cement. Hierin reageren leerlingen op stellingen over het onderwerp en krijgen ze de ruimte om hun mening te onderbouwen of aan te passen.

Wat viel Jaïr op tijdens die dag? Vooral de ruimte voor ongemak en toch ook het aanpassingsvermogen van de leerlingen:

“Eerst zag ik ze eigenlijk best wel afwachtend, met een houding van ‘wat gaat hier nou gebeuren?’ En toen de actrice opkwam merkte ik in eerste instantie een moment van ongemakkelijkheid bij die leerlingen. Uiteindelijk hadden ze wel een houding gevonden, maar waren ze ook nog wel lacherig en ik vond het heel knap hoe die actrice daar zelf op het moment mee omging, want die liet zich er helemaal niet door afleiden. Dat werkte extra goed, want dat geeft de kinderen ook de ruimte om zich een beetje ongemakkelijk te voelen en zich weer te herpakken.

Wat ik mooi vond om te zien was dat die kinderen zich dus echt hadden herpakt en uiteindelijk ook terug wisten te vertellen wat er in de voorstelling gezegd werd en zelfs wat er bedoeld werd.”

Jaïr vertelt dat het onderwerp van de voorstelling, opgroeien met minder dan genoeg, bij veel van deze leerlingen ook speelt in hun persoonlijke leven.

“Wat die voorstelling heel fijn deed was, dat we het gesprek over het thema konden voeren zonder dat het persoonlijk was richting één van de leerlingen. Ze konden gewoon over de voorstelling praten zonder dat ze hoefden te zeggen dat misschien hun eigen moeder ermee te maken heeft. Terwijl ik in de antwoorden wel kon horen dat sommige leerlingen vanuit eigen beleving spraken.”

Gewoon een mens
Tijdens het gesprek zegt een van de jongens: Waarom zou ik me voor zoiets schamen, ik ben toch gewoon een mens? Dit is een goed voorbeeld van wat Jaïr hoopt dat de leerlingen meenemen:

“Ik hoop dat ze meekrijgen dat het een onderwerp is waar meer mensen mee te maken hebben en waar gewoon over gepraat mag worden. Dat hoorden we gelukkig ook terug. Een van de stellingen was dat het normaal moet zijn om armoede te bespreken met elkaar. En uiteindelijk gaven de leerlingen ook aan dat ze het daar mee eens waren.”

Jaïr noemt ook het leren kennen van verschillende perspectieven, iets wat bij Studio 52nd ook een grote rol speelt in hoe wij nagesprekken inrichten:

“Het is heel goed om dingen van verschillende kanten te kunnen bekijken, dus ook de mening van hun klasgenoten of hun mentor horen.”

Na deze pilot kunnen we onze samenwerking hopelijk verder ontwikkelen. Want tijdens dit gesprek gaat het vaak ook over hoe wij van elkaar en van deze kids kunnen leren:

“Sociaal Cement neemt de groep en waar die op dat moment is (fysiek, mentaal, emotioneel) als uitgangspunt. Dat vraagt flexibiliteit en empathie, en dat is een kunst. Wat ik van Studio 52nd leer, is om echt een ervaring in te zetten als middel om te leren. Dus de beleving van theater echt inzetten als leerervaring”, sluit Jaïr ons gesprek af.

Deze pilot laat zien wat er mogelijk is als twee organisaties hun methodes samenvoegen in plaats van naast elkaar werken. Studio 52nd brengt de beleving, Sociaal Cement de verbinding met de groep.

Wat we allebei hopen? Dat we deze jongeren kunnen bereiken in hun leefwereld, zodat we hen hier een breder perspectief in kunnen bieden. Hopelijk leren ze dan weer in hun dromen geloven en voelen ze dat ze daarin niet alleen staan.

Ben je zelf actief in het Speciaal Onderwijs of op een andere manier benieuwd de voorstelling of het werk van Sociaal Cement, neem dan contact op via info@sociaalcement.nl